Najważniejsze trendy, analizy rynku i nowości produktowe w jednym miejscu. Twój przewodnik po biznesie zoologicznym – od sklepu i hurtowni, po gabinet weterynaryjny.
Najnowszy numer
PetInsider — październik 2026
Wywiady, analizy rynku i praktyczne porady dla profesjonalistów branży zoologicznej.
jak wygląda proces sprzedaży doradczej i jakie są jego kluczowe etapy,
dlaczego ważna jest kwalifikacja klienta i tworzenie profilu buyer persony,
jak skutecznie analizować potrzeby klienta i odpowiadać na pytania,
w jaki sposób prezentować korzyści, budować zaufanie i wyróżniać się na rynku.
Sprzedaż jest procesem. To może się wydawać banalne. Jednak póki nie zrozumiemy tego w pełni, nie pójdziemy naprzód. Co więcej, sprzedaż jest sprzęgnięta z innym procesem – marketingiem. Co to dla nas znaczy? Że ma swoje etapy i każdy z nich należy odpowiednio zagospodarować oraz zadbać o ich kolejność.
W bardzo starym już filmie „Jaś Fasola: Nadciąga totalny kataklizm” (1997) główny bohater, grany przez wyjątkowego w każdym calu Rowana Atkinsona, zaspał do pracy. Spiesząc się, próbując nadrobić stracony czas, wsypuje sobie do ust kawę, potem cukier, a na końcu zalewa wodą z czajnika (nie polecam próbować tego w domu) i miesza to wszystko w ustach, jakby płukał zęby po ich umyciu. Paranoja, prawda? Niestety często tak wygląda nasza sprzedaż. Nie jest przygotowana. Robiona jest chybcikiem, w niewłaściwych warunkach. Bez potrzebnej skrupulatności, uwagi, refleksji. A potem jesteśmy zdziwieni, dlaczego kolejny klient poszedł gdzie indziej.
Uporządkujmy więc cały ten bałagan
Kwalifikacja klienta
Do naszego lejka sprzedaży trafiają tzw. leady. Biorą się z wcześniejszego lejka marketingowego. Pierwszym, co należy zrobić, jest tzw. kwalifikacja, osoba bowiem, która do naszego lejka sprzedażowego trafia, to suspect, czyli podejrzany. Podejrzany o to, że może być potencjalnym klientem, czyli prospectem. Zauważ, że do Twojego sklepu trafiają różni ludzie. Tacy, którzy już mają domowe zwierzaki, tacy, którzy to dopiero rozważają (i w tych rozważaniach mogą być na różnych etapach, od „tak tylko pomyślałem” do „jestem o krok od decyzji”), oraz tacy, którzy chcą zrobić zakupy „na prezent” dla kogoś innego. Kwalifikacja polega na zadaniu pytań, które definiują, czy taka osoba mieści się w naszej buyer personie.
Przykład
Mężczyzna, urodzony w 1948 roku, dorastał w Wielkiej Brytanii, dwukrotnie żonaty, bogaty i sławny, mieszka w zamku – te kryteria demograficzne opisują zarówno króla Karola III, jak i Ozzy’ego Osbourne’a, wieloletniego frontmana heavymetalowego zespołu Black Sabbath.
Oczywiście nie można jej też pominąć. Jak pisałem w poprzednim numerze PetInsidera, w którym zająłem się zagadnieniem marketingu: inni ludzie mieszkają w bloku na śródmieściu, inni na podmiejskim osiedlu domków jednorodzinnych. Z samego tego faktu jedni pozwolą sobie raczej na małe zwierzątko, a drudzy, nie musząc się ograniczać, mogą wybrać dużego psa lub nawet kilka psów. Z tym wiąże się przecież też budżet wydawany comiesięcznie na potrzeby pupili.
Analiza potrzeb
Oczywiście możesz mieć kilka buyer person. Co nie zmienia faktu, że warto zadawać pytania kwalifikujące. Dzięki odpowiedziom na nie dowiesz się, czy rozmówca w ogóle wpisuje się w buyer personę, a jeśli tak, to w którą. Od tego zależy, jak dalej poprowadzisz rozmowę.
A kolejnym etapem procesu sprzedaży jest analiza potrzeb. Twoim zadaniem jest zadawanie prospectowi kolejnych pytań. Tym razem takich, które odkryją jego potrzeby. Piszę „odkryją”, bo bardzo często klient nie wie, czego potrzebuje. Ma mniejszy zasób wiedzy niż my, więc nawet jeśli przygotował się do odwiedzin w sklepie, poczytał, popytał znajomych, to nadal z pewnością nie wie wszystkiego. Dlatego wysłuchaj, co klient ma do powiedzenia, co uważa, że jest mu potrzebne, a następnie zadaj pytania, a odpowiedzi klienta albo potwierdzą to, co powiedział, albo rozszerzą jego pespektywę i skierują rozmowę na nowe tory.
Wskazówka!
Kwalifikacja polega na zadaniu pytań, które definiują, czy dana osoba mieści się w naszej buyer personie.
Buyer persona
A więc teraz należy wyjaśnić, czym jest owa buyer persona. Jest to fikcyjny profil idealnego (ja wolę określenie „dobrego”) klienta. Tworząc taki profil, uwzględnia się dane demograficzne (wiek, miejsce zamieszkania, płeć, wykształcenie itd.), ale również – i to jest bardzo ważne – hobby, motywacje, cele, potrzeby, ulubione kanały komunikacji i wiele innych czynników. Zazwyczaj uwzględnia się te, które w danej branży uznawane są za istotne – tak, żeby zbyt dużą ilością danych nie zmącić obrazu. Z pewnością jednak nie można ograniczyć się tylko do demografii.
Warto popracować nad listą pytań, którą będziemy najczęściej wykorzystywali, i nauczyć jej cały swój zespół. Oczywiście nie chodzi o to, żeby recytować, bo będzie to sztuczne i osiągniemy efekt przeciwny do zamierzonego. Nie zawsze też zadajemy wszystkie pytania z listy. Niektóre mogą danego klienta nie dotyczyć. Chodzi o to, żeby zawsze zapytać o najważniejsze kwestie. Żeby niczego istotnego nie pominąć, bo gdy przyjdzie do finalizacji sprzedaży, może do niej nie dojść, wcale nie przez jakieś braki w umiejętności negocjowania, tylko przez niezadanie jakiegoś ważnego pytania.
Zauważ, że czasami możemy zadać pytanie, na które odpowiedź znamy lub się jej domyślamy. Dlaczego więc warto to zrobić? Żeby klient sobie coś uświadomił. Gdy Ty powiesz mu, jak jest i co ma teraz zrobić, będzie to mniej skuteczne niż w sytuacji, gdy sam dojdzie do takich właśnie wniosków. Ludzie od zawsze wolą wykonać swój własny plan, niż robić to, co ktoś inny im narzucił. Polecam Ci fragment książki, w której Tomek Sawyer tak przedstawia swoim kolegom kwestie malowania parkanu ciotki Polly, że oni płacą mu różnymi „skarbami”, żeby tylko pozwolił im pomalować płot choć przez chwilę. W efekcie tego praca, którą ciotka zleciła Tomkowi, jest wykonana, a on wypoczęty i obłowiony.
Tutaj trzeba jednak zrobić zastrzeżenie.
Sprzedaż transakcyjna vs sprzedaż doradcza
W niniejszym artykule opisuję Ci proces sprzedaży doradczej. To ona jest trudniejsza, wymaga więcej zaangażowania. Z pewnością często trafią Ci się jednak klienci, którzy przyjdą po coś z góry upatrzonego, poproszą o to, zapłacą i wyjdą. Warto na pewno delikatnie zbadać sprawę, czy to klient transakcyjny, czy tylko nieśmiały klient na sprzedaż doradczą. Nieśmiały, bo sam jej nie inicjuje.
„Poproszę kilogram suchej karmy marki xyz dla kota” – mówi klient.
„Bardzo proszę. A czy wolno mi zapytać, dlaczego właśnie ta karma?”
To neutralne pytanie, prawda? Nic wielkiego. Ale w odpowiedzi na nie możesz usłyszeć, np. że kot klienta jest już stary, ma problemy z zębami i dlatego powinien jeść drobną karmę. W ten sposób badasz prawdziwą potrzebę. Może się okazać, że polecisz klientowi karmę jeszcze bardziej pasującą do starszego zwierzaka, z bardziej przystającym składem, a nadal drobną. W ten sposób odpowiesz na prawdziwą potrzebę i zdobędziesz zaufanie klienta. Nie będziesz tylko „podawczem towaru”, a zaufanym doradcą.
Ludzie od zawsze wolą wykonać swój własny plan, niż robić to, co ktoś inny im narzucił.
Nie będziesz tylko „podawczem towaru”, a zaufanym doradcą.
Kolejnym etapem procesu sprzedaży jest tzw. prezentacja oferty. Tutaj Twoim zadaniem jest zaproponowanie klientowi rozwiązania spełniającego jego potrzeby. I co bardzo ważne, trzeba zrobić to językiem korzyści.
Język korzyści
Sformułowanie to opisuje nam proces perswazyjny. Przedstawiamy klientowi cechę produktu/usługi, zaletę (lub zalety), które są z tą cechą związane, i korzyść, która z tego wszystkiego wynika. Dla przykładu wróćmy do starszego kota i suchej karmy.
„Karma, o którą pani prosi, jest przeznaczona dla kociąt. Jest rzeczywiście drobna, ale oprócz tego zawiera dużo mięsa i podrobów, które są bogate w tłuszcz. To całkiem w porządku dla kociaków. Natomiast ta karma, nadal drobna, ma mniejszą zawartość tłuszczu [cecha], przez co bardziej nadaje się dla starszych kotów, bo te narażone są na nadwagę i wiele chorób metabolicznych. Dzięki obniżonej zawartości tłuszczu pani kot będzie dłużej zdrowy i aktywny [zaleta]. Dzięki temu kot nie będzie cierpiał, a pani zaoszczędzi na wizytach u weterynarza [namacalna korzyść argumentująca wyższą cenę karmy]”.
Jeśli klient zdecyduje się na skorzystanie z Twoich sugestii, otrzymasz wyraźny dowód na to, że możesz zadać (o ile ma to uzasadnienie) kolejne pytanie. Na przykład: „A jaką karmę mokrą podaje pani kotu?”. Może się okazać, że klientka również tutaj wybiera nieoptymalnie. Może więc zrobisz tzw. cross-selling (sprzedaż krzyżowa).
W takich sytuacjach warto klientowi zaprezentować naszą misję (polecam przygotowanie jej – może to temat na jeden z kolejnych artykułów), która może odnosić się do tego, że chcemy być doradcą naszych klientów, ponieważ dobrostan zwierzaków leży nam na sercu. Niech klient wie, że zawsze może się Ciebie poradzić. Tym wygrasz z hipermarketami i sklepami typu RTV/AGD, gdzie karmę i akcesoria również można kupić, ale specjalistycznej wiedzy się nie uświadczy.
I tak dochodzimy do ostatnich dwóch etapów sprzedaży, jakimi są negocjacje i tzw. zamknięcie sprzedaży. Ale to już opowieść na kolejny numer magazynu.
Ile sekund masz, żeby zrozumiał, dlaczego ma kupić właśnie u Ciebie?
Z artykułu dowiesz się:
jak klient podejmuje decyzję zakupową i dlaczego sklep zoologiczny powinien myśleć o jego potrzebach, a nie tylko o sprzedawanym produkcie,
jak brzmią 4 pytania, na które powinien odpowiedzieć każdy sklep, aby jasno komunikować swoją wartość i wyróżnić się na tle konkurencji,
dlaczego pierwsze sekundy z klientem zaczynają się na długo przed wejściem do sklepu – w Google, social mediach, na stronie czy dzięki poleceniom,
jak sprawdzić, czy Twój sklep skutecznie komunikuje swoją przewagę i czy klient ma powód, żeby wybrać właśnie Ciebie.
Klient nie przychodzi do sklepu zoologicznego po prostu po karmę, żwirek czy smycz. Ma do wyboru wiele miejsc i kanałów zakupu. Jeśli w pierwszych sekundach nie dostanie odpowiedzi na pytanie, co znajdzie u Ciebie lepszego niż gdzie indziej, zaczyna porównywać głównie ceny. A zawsze znajdzie się ktoś, kto zaoferuje taniej.
Cztery pytania
Zacznij więc od odpowiedzi na cztery pytania.
1. Dla kogo jest ten sklep?
Czy specjalizujesz się w psach, kotach, akwarystyce, zwierzętach egzotycznych? Czy jesteś sklepem dla każdego, czy masz konkretną specjalizację?
2. Co dostanę tutaj, czego nie dostanę gdzie indziej?
Doświadczenie właściciela, kompetencje pracowników, rekomendacje klientów, długość działalności, specjalizacja?
4. Dlaczego mam kupić właśnie teraz?
Nie chodzi koniecznie o promocję. Powodem może być dostępność produktu, konsultacja, pakiet, nowość, możliwość przetestowania albo po prostu rozwiązanie konkretnego problemu.
Ćwiczenie na wyobraźnię
Wyobraź sobie teraz dwa sklepy. Pierwszy komunikuje, że jest sklepem zoologicznym. Oferuje karmy, akcesoria, zabawki, słowem wszystko dla zwierząt.
Drugi sklep komunikuje tak: „Twój pies nie chce jeść karmy? Pomożemy dobrać odpowiednią. Zapytaj nas przed zakupem”.
W drugim przypadku właściciel sklepu nie sprzedaje jeszcze produktu. Najpierw komunikuje problem, który potrafi rozwiązać. Oferuje więc swoją pomoc, a nie tylko prostą transakcję: „Chcesz kolbę kukurydzy?”.
Idąc więc trochę z duchem świetnej książki pt. „Zaczynaj od dlaczego” (autor Simon Sinek), nie zaczynaj od tego, co sprzedajesz. Zacznij raczej od informacji, jaki rozwiązujesz problem. (UWAGA: z premedytacją trochę spłaszczam przekaz książki. Może zachęci Cię to do jej przeczytania).
Ale zacznijmy od początku, czyli: jak kupuje klient?
Czy spotkałeś się kiedykolwiek z sytuacją, w której klient kupił u Ciebie coś tak spontanicznie, jak kupuje się gofra lub lody na deptaku czy kolbę kukurydzy na plaży? To są decyzje bardzo emocjonalne i sytuacyjne jednocześnie. Ktoś wcale nie miał potrzeby kupowania kukurydzy na plaży. Kto w ogóle w innym kontekście niż plażowanie myśli sobie: „Zjadłbym kolbę kukurydzy”?! Ludzie kupują ją, bo pojawił się sprzedawca i krzyczy, że ma kukurydzę. Wtedy pojawia się myśl: „A co tam, kupię sobie”. Do czasu pojawienia się sprzedawcy nie było żadnego planu ani potrzeby.
Klient, który ma zwierzę, kupuje inaczej. Sam fakt opieki nad pupilem generuje wiele potrzeb: karma, żwirek, smycz, inne akcesoria. Niektóre rzeczy są konieczne (np. karma), inne opcjonalne (np. „wyczesane” zabawki). Zauważ więc, że Twój klient – powtórzę się, bo to ważne – kupuje inaczej!
Badania Gartnera (amerykańska firma analityczno-badawcza) pokazują, że sprzedawca ma bezpośredni kontakt z klientem tylko przez około 17% jego procesu zakupowego. Pozostałe 83% czasu klient spędza bez niego, szukając informacji, porównując możliwości i wyrabiając sobie opinię. Co prawda badanie dotyczyło rynku B2B, ale bez dwóch zdań bardzo podobnie jest na rynku B2C.
Statystyki!
Sprzedawca ma bezpośredni kontakt z klientem tylko przez około 17% jego procesu zakupowego. Pozostałe 83% czasu klient spędza bez niego, szukając informacji, porównując możliwości i wyrabiając sobie opinię.
Pamiętaj jednak, że sama wiedza i doradztwo nie wystarczą, jeśli klient może bez problemu skorzystać z Twojej porady, a następnie pójść gdzie indziej kupić identyczny produkt. Dlatego przewaga sklepu musi być czymś więcej niż samą informacją o produkcie.
I to w zasadzie tyle w kwestii procesu zakupowego klienta.
Wszystko to są nośniki Twojego komunikatu. A ten powinien być jasny i odpowiadać na pytanie: „Dlaczego klient ma kupić właśnie u mnie, skoro może znaleźć ten sam produkt w internecie, markecie albo u konkurencji 500 metrów dalej?”.
Jeśli odpowiedź brzmi: „Bo mamy dobre ceny”, to już przegraliśmy. Jeśli odpowie: „Bo tutaj zawsze znajdzie najlepszą karmę”, to nadal dość ogólne i mało emocjonalne.
Ale jeśli odpowiedź będzie brzmiała mniej więcej tak: „Bo pomożemy dobrać karmę dla psa z alergią albo problemami z trawieniem i nie będziemy zaczynać od najdroższego produktu”, to już jest konkretna propozycja wartości.
Co więcej: klient z pewnością zetknie się z Twoją marką kilka razy i w różnych kontekstach. Ważne więc, aby przekaz był spójny. To utwierdzi klienta w Twojej wiarygodności. A dopiero gdy zyskasz jego zaufanie, będzie gotowy coś kupić.
Dlatego przewaga sklepu musi być czymś więcej niż samą informacją o produkcie.
Test 10 sekund
Stań jutro przed swoim sklepem i wyobraź sobie, że jesteś klientem, który widzi go pierwszy raz. Masz 10 sekund. Czy z witryny, szyldu, wejścia i pierwszego komunikatu dowiesz się: dla kogo jest ten sklep, co dostaniesz w nim wyjątkowego i dlaczego warto wejść właśnie tutaj?
Zerknij do internetu: na wizytówkę Google, social media, stronę WWW. Co tam widzisz oczyma klienta? Czy te środki przekazu również opowiadają to, co klient potrzebuje usłyszeć?
Jeżeli nie, bardzo mocno przemyśl swoją strategię komunikowania wartości.
83%
czasu procesu zakupowego klient spędza bez sprzedawcy, szukając informacji i porównując możliwości
Źródło: Badania Gartnera
Ważne!
Pamiętaj jednak, że sama wiedza i doradztwo nie wystarczą, jeśli klient może bez problemu skorzystać z Twojej porady, a następnie pójść gdzie indziej kupić identyczny produkt.
To co w takim razie z tymi mitycznymi pierwszymi sekundami?
Zauważ: jeżeli klient przez 83% swojego procesu zakupowego robi rozeznanie, pozyskuje wiedzę o problemie, dostępnych produktach czy usługach i tak dalej, a dopiero potem się do Ciebie zgłasza, to znaczy, że… pierwsze sekundy „z Tobą” ma już dawno za sobą!
Możesz więc pomyśleć, że już za późno. Ale to nieprawda. Trzeba po prostu zastanowić się, gdzie i w jaki sposób klient styka się z Tobą po raz pierwszy, a potem zaplanować tzw. doświadczenie klienta.
Klient może więc spotkać Cię po raz pierwszy:
przechodząc obok witryny sklepu stacjonarnego,
w Google (zadbaj o wizytówkę Google),
w social mediach, np. na Facebooku, Instagramie czy TikToku,
na stronie internetowej,
na Allegro,
z polecenia znajomego (ważne jakimi słowami o Tobie opowie),
dlaczego nie każde siano ma takie same właściwości,
jakie są najważniejsze różnice między sianem łąkowym, tymotkowym i z lucerny,
jak moment zbioru wpływa na strukturę produktu,
co kolor, zapach i stopień pylenia mogą powiedzieć o jakości siana.
Na obu opakowaniach może widnieć dokładnie to samo słowo: siano. Po ich otwarciu różnice bywają jednak widoczne od razu – w kolorze, zapachu, strukturze, proporcji liści i łodyg czy ilości pyłu. Różnić może się także wartość odżywcza. Wraz ze wzrostem wiedzy opiekunów coraz częściej liczy się więc nie tylko obecność siana w diecie królika czy kawii domowej, ale również jego rodzaj, jakość i sposób przygotowania. Produkt, który przez lata wydawał się jedną z najprostszych pozycji w tej kategorii, zaczyna być wybierany znacznie bardziej świadomie.
Siano nie jest jednym surowcem
Siano często traktujemy jak jedną kategorię, tymczasem może powstawać z różnych gatunków roślin i wyraźnie różnić się składem botanicznym, strukturą oraz wartością odżywczą.
Siana z traw mogą bazować m.in. na tymotce, życicach czy kostrzewach. Osobną grupę stanowią rośliny motylkowe, takie jak lucerna czy koniczyna. Siano łąkowe jest natomiast zazwyczaj bardziej zróżnicowaną mieszaniną traw i innych roślin występujących na danej łące. Jego skład może zmieniać się w zależności od miejsca zbioru, pory roku czy pokosu.
Dlatego dwa produkty oznaczone jako „siano łąkowe” nie muszą być do siebie szczególnie podobne.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku siana tymotkowego. Tymotka jest jednym z popularnych gatunków traw wykorzystywanych w żywieniu małych roślinożerców. Charakteryzuje się wysokim udziałem włókna i stosunkowo niewielką zawartością wapnia, dlatego często pojawia się w produktach przeznaczonych dla królików i kawii domowych.
Jeszcze inny profil ma lucerna. Nie jest trawą, lecz rośliną motylkową i zawiera więcej białka oraz wapnia niż typowe siana trawiaste. Może być wartościowym elementem żywienia zwierząt rosnących, natomiast nie jest zalecana jako podstawowa pasza objętościowa dla zdrowych dorosłych królików w okresie utrzymania.
Już sam skład botaniczny pokazuje więc, że napis „siano” na froncie opakowania mówi o produkcie znacznie mniej, niż mogłoby się wydawać.
Pierwszy czy kolejny pokos? To również robi różnicę
Znaczenie ma nie tylko to, co zostało skoszone, ale również kiedy.
Dobrym przykładem jest tymotka. Pierwszy pokos zazwyczaj zawiera większy udział łodyg i więcej włókna. W kolejnych zwiększa się proporcja liści, a siano staje się delikatniejsze i mniej łodygowe.
Różnicę można często zobaczyć już po otwarciu opakowania. Jedno siano będzie grubsze, bardziej sztywne i łodygowe, drugie – miękkie, drobniejsze i wyraźnie bardziej liściaste.
Nie oznacza to oczywiście, że na podstawie wyglądu można dokładnie określić jego wartość odżywczą. Do tego potrzebna jest analiza. Pokazuje jednak, dlaczego informacje o gatunku roślin czy pokosie mogą powiedzieć opiekunowi więcej niż samo określenie „premium”.
I jest to kolejny przykład zmiany zachodzącej w tej kategorii. Im większa wiedza klienta, tym większe znaczenie mają konkretne cechy produktu, które można wyjaśnić i uzasadnić.
Czy wiesz, że…
pierwszy pokos tymotki jest zwykle bardziej łodygowy i bogatszy we włókno, a kolejne – bardziej liściaste i delikatniejsze. Numer pokosu może więc wiele powiedzieć o strukturze siana.
Siano kupujemy oczami i nosem
W tym przypadku wygląd i zapach produktu rzeczywiście mają znaczenie.
Dobre siano powinno być przede wszystkim suche i wolne od pleśni oraz zanieczyszczeń. Zielony lub złocistozielony kolor i charakterystyczny zapach świeżego siana mogą być pierwszymi sygnałami świadczącymi o jego jakości. Z kolei stęchły zapach powinien zwrócić uwagę na sposób dosuszenia lub przechowywania produktu.
Znaczenie ma również ilość pyłu. Siano naturalnie nigdy nie będzie całkowicie pozbawione drobnych cząstek, jednak nadmierne pylenie obniża jakość produktu. Dlatego część producentów dodatkowo odpyla siano przed zapakowaniem.
Kolor, zapach czy struktura nie zastąpią analizy laboratoryjnej, ale nie są też wyłącznie kwestią estetyki. Mogą wiele powiedzieć o surowcu i o tym, co działo się z nim pomiędzy łąką a opakowaniem.
Ważne!
Co może powiedzieć siano jeszcze przed otwarciem opakowania? Rodzaj siana – łąkowe, tymotkowe czy z lucerny różnią się składem i właściwościami. Pokos – wpływa na proporcję liści i łodyg oraz zawartość włókna. Struktura – długość i sztywność źdźbeł mają znaczenie dla sposobu pobierania pokarmu. Kolor i zapach – mogą być pierwszą wskazówką dotyczącą jakości i przechowywania. Pył – jego nadmiar obniża jakość produktu. Pamiętaj! Dwa podobnie wyglądające siana mogą różnić się jakością ze względu na zbiór, suszenie i przechowywanie.
To kolejny przykład zmiany, o której pisaliśmy w pierwszej części naszego cyklu w sierpniowym wydaniu PetInsidera. Wraz ze wzrostem wiedzy opiekunów bardziej świadomie oceniane są nawet produkty, które przez lata wydawały się oczywistą i jednorodną częścią oferty.
Siano bardzo dobrze pokazuje ten proces. Łąkowe, tymotkowe, pochodzące z różnych pokosów, wzbogacone ziołami czy dodatkowo odpylane – nie są jedynie kolejnymi wariantami tego samego produktu. Mogą rzeczywiście różnić się składem botanicznym, strukturą, wartością odżywczą i przeznaczeniem.
W efekcie z produktu podstawowego powstaje coraz bardziej zróżnicowana kategoria, w której klient ma co porównywać, a różnicę między produktami można mu rzeczowo wyjaśnić.
I być może właśnie to najlepiej pokazuje, jak zmienia się cały segment żywienia małych ssaków. Świadomy wybór zaczyna się już nie od pytania „Czy podawać siano?”, ale „Jakie siano wybrać i dlaczego właśnie to?”.
Już sam skład botaniczny pokazuje więc, że napis „siano” na froncie opakowania mówi o produkcie znacznie mniej, niż mogłoby się wydawać.
Jakość powstaje nie tylko na łące
Nawet bardzo dobry surowiec można stracić po zbiorze.
Siano musi zostać odpowiednio wysuszone, a następnie zabezpieczone przed ponownym zawilgoceniem. Znaczenie mają warunki transportu i magazynowania, dostęp powietrza oraz ochrona przed wilgocią. Błędy na którymkolwiek z tych etapów mogą prowadzić do pogorszenia jakości produktu, a w skrajnych przypadkach – do rozwoju pleśni.
Na finalną jakość siana składa się więc cały proces: dobór roślin, termin zbioru, suszenie, przechowywanie, transport i przygotowanie produktu do sprzedaży.
To dobrze pokazuje, dlaczego cena dwóch pozornie podobnych opakowań może być zupełnie inna – i dlaczego nie zawsze wynika to wyłącznie z marki czy atrakcyjniejszego opakowania.
Siano to nie tylko źródło włókna
Siano zajmuje szczególne miejsce w żywieniu królików nie tylko dlatego, że dostarcza włókna.
Jego pobieranie wymaga długotrwałego żucia, co wspiera prawidłową pracę stale rosnącego uzębienia. Odpowiednia ilość paszy objętościowej ma również bardzo duże znaczenie dla funkcjonowania przewodu pokarmowego.
Ważna jest więc nie tylko wartość odżywcza, ale także fizyczna struktura pokarmu. Długie źdźbła, odpowiednia proporcja części liściastych i łodygowych oraz ogólna jakość surowca wpływają na to, jak zwierzę pobiera pokarm.
I właśnie dlatego dwóch produktów opisanych po prostu jako „siano” nie należy automatycznie traktować jako produktów równoważnych.
Od produktu podstawowego do osobnej kategorii
Jeszcze niedawno najważniejsze pytanie mogło brzmieć po prostu: „Czy królik dostaje siano?”. Dziś coraz częściej pojawiają się następne: jakie siano, z jakich roślin, z którego pokosu, jak suszone, jakiej jakości?
Zapamiętaj!
Siano może pochodzić z różnych gatunków roślin, dlatego poszczególne produkty mogą różnić się wartością odżywczą i strukturą. Siano łąkowe jest zazwyczaj mieszaniną różnych roślin, a jego skład może zmieniać się zależnie od miejsca i terminu zbioru. Kolejne pokosy tymotki różnią się proporcją łodyg i liści oraz zawartością włókna. Lucerna zawiera więcej białka i wapnia niż typowe siana trawiaste i nie jest zalecana jako podstawowa pasza objętościowa dla zdrowego dorosłego królika. Kolor, zapach, stopień wysuszenia i ilość pyłu dostarczają informacji o jakości produktu, choć nie zastępują analizy jego wartości odżywczej. Na jakość finalnego produktu wpływa nie tylko sam surowiec, lecz także termin zbioru, suszenie, transport i przechowywanie.
Od 12 sierpnia 2026 r. zaczną być stosowane zasadnicze obowiązki wynikające z nowego unijnego rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Choć nazwa tego aktu prawnego kojarzy się przede wszystkim z producentami opakowań, w praktyce przepisy będą miały znaczenie również dla sprzedawców detalicznych, hurtowni i sklepów internetowych, które oferują gotowe produkty w opakowaniach.
Dotyczy to m.in. karm dla zwierząt, kosmetyków, żwirków, smyczy i innych produktów zoologicznych. Warto więc wiedzieć, kiedy sklep lub hurtownia staje się dystrybutorem w rozumieniu PPWR i jakie obowiązki będą z tego wynikały.
Z artykułu dowiesz się:
kogo PPWR uznaje za dystrybutora i dlaczego przepisy dotyczą także sklepów zoologicznych, hurtowni oraz sprzedaży online;
jakie obowiązki weryfikacyjne będą miały podmioty sprzedające gotowe produkty w opakowaniach;
co warto sprawdzić u dostawcy, aby ograniczyć ryzyko sprzedaży produktów niezgodnych z nowymi przepisami.
Kto jest dystrybutorem w PPWR?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 18 PPWR dystrybutor oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu dostaw, inną niż wytwórca lub importer, która udostępnia opakowanie na rynku.
W praktyce dystrybutorem będzie podmiot, który sprzedaje produkt w opakowaniu już wcześniej wprowadzony do obrotu na terenie Unii Europejskiej przez inny podmiot, na przykład przez wytwórcę albo importera. Dotyczy to sytuacji, w której sklep, hurtownia lub sprzedawca online dalej udostępnia ten sam produkt, bez modyfikowania jego opakowania.
Może to być zarówno sprzedaż konsumentowi, jak i sprzedaż w relacji B2B. W tym kontekście pod pojęciem „opakowania” należy rozumieć również produkt w opakowaniu, niezależnie od kategorii asortymentu.
Ważne!
Warto pamiętać, że PPWR posługuje się kilkoma pojęciami dotyczącymi podmiotów w łańcuchu dostaw. W uproszczeniu dla sklepu najważniejsze jest ustalenie, kto odpowiada za produkt w opakowaniu, kto wprowadził go na rynek UE i czy na opakowaniu znajdują się wymagane dane tego podmiotu.
Obowiązki dystrybutora
Główne obowiązki dystrybutora określa art. 19 PPWR. Zgodnie z tym przepisem dystrybutorzy mają działać z należytą starannością. Oznacza to przede wszystkim konieczność sprawdzenia, czy:
Producent objęty obowiązkami rozszerzonej odpowiedzialności producenta jest zarejestrowany w odpowiednim rejestrze producentów. W Polsce takim rejestrem jest BDO, czyli Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami.
Wytwórca PPWR oraz importer PPWR, jeżeli występuje w danym przypadku, zamieścili na opakowaniu wymagane dane identyfikacyjne i kontaktowe, w tym środki kontaktu elektronicznego, na przykład adres e-mail.
Produkt jest przechowywany i transportowany w warunkach zgodnych z informacjami przekazanymi przez dostawcę.
Opakowanie nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z wymaganiami PPWR, w szczególności w zakresie oznakowania i podstawowych wymogów środowiskowych.
Jeżeli dystrybutor wie albo ma powody przypuszczać, że produkt w opakowaniu nie spełnia wymogów PPWR, nie powinien dalej udostępniać go na rynku do czasu usunięcia niezgodności. Dotyczy to także sytuacji, w której na opakowaniu brakuje wymaganych danych wytwórcy lub importera albo informacje te są niepełne.
PPWR nie oznacza, że sklep zoologiczny musi samodzielnie badać każde opakowanie. Oznacza jednak, że powinien działać z należytą starannością.
Deklaracje zgodności PPWR
W praktyce duże znaczenie będą miały deklaracje zgodności PPWR. Obowiązek ich sporządzenia ciąży zasadniczo na wytwórcach PPWR, czyli najczęściej na faktycznych producentach, producentach produktów w opakowaniach albo właścicielach marek własnych, zależnie od konkretnego modelu sprzedaży i oznakowania produktu.
Dystrybutor nie ma co do zasady obowiązku gromadzenia deklaracji zgodności dla każdego sprzedawanego produktu. Może jednak zwracać się o nie do dostawców, zwłaszcza wtedy, gdy chce potwierdzić zgodność produktu w opakowaniu z PPWR albo gdy pojawiają się wątpliwości dotyczące oznakowania, recyklingu, zawartości surowców wtórnych lub innych deklaracji środowiskowych.
Green claims, czyli ryzyko przy oznaczeniach środowiskowych
Dystrybutor powinien również zachować ostrożność przy sprzedaży produktów, których opakowania zawierają środowiskowe oznaczenia lub deklaracje, tzw. green claims. Chodzi na przykład o oznaczenia sugerujące, że opakowanie nadaje się do recyklingu, zawiera określony poziom surowców z recyklingu albo jest bardziej ekologiczne, niż wynika to z rzeczywistych danych.
Wymogi dotyczące takich oznaczeń określa m.in. art. 14 PPWR. W praktyce oznacza to, że hasła środowiskowe nie powinny być ogólne, niezweryfikowane ani niepoparte dowodami. Jeżeli na opakowaniu pojawiają się tego typu informacje, dystrybutor powinien zachować szczególną ostrożność i w razie potrzeby poprosić dostawcę o potwierdzenie ich prawdziwości.
Odpowiedzialność prawna
Każdy dystrybutor w łańcuchu dostaw odpowiada za własne obowiązki wynikające z PPWR. Dotyczy to zarówno weryfikacji podstawowych informacji, jak i reakcji na stwierdzone niezgodności.
Jeżeli dystrybutor uzna albo ma powody sądzić, że produkt w opakowaniu jest niezgodny z PPWR, powinien podjąć odpowiednie działania, w tym poinformować właściwe podmioty w łańcuchu dostaw, a w określonych przypadkach także organ nadzoru rynku.
Projekt polskiej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, oznaczony jako UC100, przewiduje kompetencje kontrolne dla Inspekcji Handlowej oraz administracyjne kary pieniężne. Przykładowo za sprzedaż produktu z nieprawidłowym oznaczeniem wytwórcy dystrybutor może być narażony na karę od 5 tys. do 50 tys. zł.
Na moment przygotowania niniejszego tekstu polskie przepisy wdrażające część rozwiązań organizacyjnych i sankcyjnych nadal znajdują się na etapie prac legislacyjnych. Projekt UC100 nie został jeszcze uchwalony przez parlament, dlatego zakres krajowych sankcji oraz praktyka kontroli mogą jeszcze ulec zmianie.
Co sklep powinien sprawdzić u dostawcy?
PPWR nie oznacza, że sklep zoologiczny musi samodzielnie badać każde opakowanie. Oznacza jednak, że powinien działać z należytą starannością. W praktyce warto uporządkować komunikację z dostawcami i poprosić ich o podstawowe potwierdzenia dotyczące produktów w opakowaniach.
Przed wprowadzeniem produktu do sprzedaży sklep powinien sprawdzić:
Czy producent lub podmiot odpowiedzialny za produkt w opakowaniu jest zarejestrowany w odpowiednim rejestrze (w Polsce w BDO).
Czy na opakowaniu znajdują się pełne dane wytwórcy oraz importera, jeżeli produkt pochodzi spoza UE.
Czy na opakowaniu podano możliwość kontaktu elektronicznego, na przykład adres e-mail.
Czy dostawca może potwierdzić zgodność opakowania z wymaganiami PPWR, zwłaszcza jeśli pojawiają się oznaczenia środowiskowe.
Czy deklaracje typu „recykling”, „eko”, „z recyklingu” albo „nadaje się do recyklingu” są poparte dokumentacją lub wiarygodnym uzasadnieniem.
Czy produkt powinien być przechowywany w szczególnych warunkach, które mogą mieć wpływ na jego zgodność, bezpieczeństwo albo jakość.
Czy dostawca ma przygotowaną deklarację zgodności PPWR albo inną dokumentację, którą może udostępnić na żądanie.
Ważne!
Sklep nie musi przejmować obowiązków producenta, ale nie powinien ignorować oczywistych braków na opakowaniu. Jeżeli produkt nie ma wymaganych danych, zawiera niejasne oznaczenia środowiskowe albo dostawca nie potrafi potwierdzić jego zgodności, sklep powinien wstrzymać się z jego dalszą sprzedażą do czasu wyjaśnienia sprawy.
Podsumowanie
PPWR nie dotyczy wyłącznie producentów opakowań. Od 12 sierpnia 2026 r. jego stosowanie będzie miało znaczenie także dla dystrybutorów, w tym sklepów stacjonarnych, sklepów internetowych i hurtowni oferujących produkty w opakowaniach.
Dystrybutorzy powinni pamiętać przede wszystkim o tym, że:
PPWR obejmuje także sprzedaż gotowych produktów w opakowaniach.
Dystrybutor powinien sprawdzać podstawowe informacje o zgodności produktu i opakowania.
Należy zwracać uwagę na dane wytwórcy, importera i producenta objętego obowiązkami EPR.
Szczególnej ostrożności wymagają oznaczenia środowiskowe, takie jak „recykling”, „eko” czy informacje o zawartości surowców z recyklingu.
W kolejnych latach należy spodziewać się dalszych wymogów oraz kontroli ze strony właściwych organów.
Pierwsze miesiące stosowania PPWR mogą mieć w praktyce charakter dostosowawczy, ale dystrybutorzy nie powinni odkładać przygotowań. Im wcześniej uporządkują komunikację z dostawcami i podstawową weryfikację dokumentów, tym mniejsze będzie ryzyko sprzedaży produktów, które po 12 sierpnia 2026 r. mogą zostać zakwestionowane.
Co zmienia Dyrektywa (UE) 2024/825 w sprawie wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej?
Klienci branży zoologicznej coraz częściej oczekują, że karma, żwirek czy smycz będą „lepsze dla środowiska”. To dobra wiadomość – pod warunkiem, że zielone hasła na etykiecie są prawdziwe i możliwe do sprawdzenia. Dyrektywa (UE) 2024/825 zaostrza zasady komunikacji środowiskowej (czyli ogranicza pseudoekologiczny marketing) oraz porządkuje informowanie o trwałości, naprawach i aktualizacjach w produktach z elementami cyfrowymi. W Polsce wdrożenie ma nastąpić przez nowelizację dwóch ustaw konsumenckich.
Kiedy te przepisy zaczną obowiązywać?
Dyrektywa przewiduje, że państwa członkowskie mają przyjąć i opublikować przepisy wdrażające do 27 marca 2026 r., a stosować je od 27 września 2026 r. Polski projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (z 16 grudnia 2025 r.) zakłada rozpoczęcie stosowania tych przepisów właśnie 27 września 2026 r.
WSKAZÓWKA! Etykiety, opisy produktów w sklepach stacjonarnych i internetowych oraz materiały reklamowe (papierowe i elektroniczne) warto przejrzeć już teraz.
Pięć zakazów pseudoekologicznego marketingu
Dyrektywa dopisuje (załącznik I do dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów) do tzw. czarnej listy praktyk zakazanych w każdych okolicznościach schematy, które szczególnie łatwo „wpadają” na opakowania i do reklam:
• „Eko” bez doprecyzowania: same hasła typu „przyjazne dla środowiska”, „zielone” nie wystarczą. Jeśli firma nie potrafi sensownie wykazać efektywności ekologicznej wyrobu, to lepiej tak nie pisać. A jeżeli ma podstawy, to dodać od razu obok hasła, co dokładnie oznacza to „eko” i na czym polega w tym konkretnym produkcie.
• „Neutralne dla klimatu” oparte na kompensowaniu emisji: zakazane ma być twierdzenie o neutralnym/pozytywnym wpływie pod kątem emisji gazów cieplarnianych, gdy argumentem jest wyłącznie kompensowanie emisji poza łańcuchem wartości (np. „posadziliśmy drzewa”).
• Efekt „halo”: nie wolno sugerować, że cały produkt lub cała firma jest „eko”, gdy realnie chodzi tylko o jeden element, np. tylko o opakowanie z recyklingu albo tylko o jedną linię produktów.
• Samozwańcze „eko znaczki”: zakazane ma być używanie własnych „zielonych odznak” (typu „EcoFriendly”, „Green” czy „W zgodzie z naturą”) bez systemu certyfikacji albo bez ustanowienia takiego oznaczenia przez organ publiczny. Sama grafika, nazwa czy znak jakości nie wystarczy.
• „Chwalimy się tym, co i tak jest obowiązkowe”: nie można sprzedawać jako wyjątkowej zalety czegoś, co jest standardem wymaganym przez prawo dla całej kategorii produktów. Komunikaty typu „zgodne z prawem UE” jako przewaga będą ryzykowne, bo to po prostu obowiązek do spełnienia przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu.
WAŻNE! Od 27 września 2026 r. hasła typu „eko”, „zielone”, „przyjazne dla środowiska” czy „neutralne klimatycznie” będą mogły być używane tylko wtedy, gdy firma potrafi je jasno wyjaśnić i udowodnić. Nie wystarczy ogólne wrażenie aniwłasny „zielony” znaczek.
Porównania i rankingi: „najbardziej ekologiczna karma” pod lupą
Jeżeli firma porównuje produkty pod kątem cech środowiskowych lub społecznych (np. „mniejszy wpływ na klimat”, „bardziej recyklingowalne opakowanie”), konsument ma otrzymać istotne informacje: metodę porównania, wskazanie produktów objętych porównaniem oraz ich dostawców, a także działania zapewniające aktualność danych. W praktyce oznacza to: porównanie musi być policzone, opisane i możliwe do obrony, także w sprzedaży internetowej.
Nie tylko „eko”. Również trwałość i naprawy czy aktualizacje w produktach typu smart
Nowe przepisy obejmują też praktyki związane z trwałością wyrobu i oprogramowaniem. Dla branży zoologicznej to ważne, bo rośnie sprzedaż podajników karmy, fontann, nadajników GPS czy zabawek elektronicznych. Na czarną listę trafiają m.in. sytuacje, gdy przedsiębiorca zataja, że aktualizacja oprogramowania pogorszy działanie urządzenia albo przedstawia ją jako niezbędną, choć ta aktualizacja jedynie dodaje jakieś funkcje. Ryzykowne są też hasła o trwałości i naprawialności, jeśli nie są prawdziwe. Chodzi zarówno o proste komunikaty, typu „bardzo trwałe”, „na lata”, „wyjątkowo odporne”, „łatwe w naprawie”, jak i o bardziej „techniczne” zapewnienia, np. że dany automat do karmienia, fontanna czy lokalizator dla zwierząt będzie działał przez określony czas, że części zamienne są dostępne, że sprzęt da się naprawić w rozsądnym koszcie albo że serwis jest realnie osiągalny. Jeśli w rzeczywistości producent nie przewiduje napraw, nie zapewnia części, urządzenie jest konstrukcyjnie jednorazowe, a po krótkim czasie wsparcie się kończy – takie przekazy mogą zostać uznane za wprowadzające w błąd.
Co zrobić już dziś, żeby przygotować się na nowe przepisy?
Sześć kroków, które zwykle najszybciej porządkują komunikację w firmie:
Zebranie w jednym miejscu wszystkich „zielonych” i „etycznych” haseł stosowanych przy produktach: na opakowaniu, w sklepie internetowym, w reklamach oraz w grafice (np. listki, ziemia, kolorystyka, symbole).
Jeśli firma używa ogólników (np. „ekologiczne”, „zrównoważone”), dobrze jest zamienić je na prosty konkret: co dokładnie jest lepsze, w jakim zakresie i na jakiej podstawie (liczby, certyfikat, badanie). I podać te dane od razu tam, gdzie pada hasło.
Sprawdzenie komunikatów typu „neutralne klimatycznie”. Jeżeli opierają się głównie na kompensowaniu emisji (np. sadzeniu drzew lub zakupie certyfikatów), firma powinna rozważyć zmianę albo wycofanie takiego przekazu.
Audyt „zielonych znaczków” i deklaracji jakości. Jeśli to własny znak firmy, a nie element wiarygodnego systemu certyfikacji z niezależną kontrolą, może wymagać przebudowy albo usunięcia.
Przy stosowaniu porównań z innymi produktami („mniej emisji”, „bardziej recyklingowalne”, „najbardziej ekologiczne”) należy przygotować krótką notkę: jak liczone jest porównanie, jakie produkty obejmuje i skąd są dane – tak, by dało się ją pokazać klientowi w sklepie stacjonarnym czy w sprzedaży online.
Dla urządzeń z aplikacją lub oprogramowaniem (np. automatyczne podajniki, fontanny, lokalizatory) powinny być ustalone jasne zasady informowania o aktualizacjach: kiedy są, co zmieniają i czy mogą pogorszyć działanie urządzenia.
A tak naprawdę po co to wszystko?
Dyrektywa 2024/825 nie blokuje mówienia o środowisku. Blokuje zielone skróty myślowe, które nie mają przełożenia na rzeczywistość. Dla firm, które podejmują realne działania w zakresie ochrony środowiska, zmniejszenia emisji czy stosowania gospodarki obiegu zamkniętego, to w praktyce wzmocnienie ich wiarygodności w oczach konsumentów. Co przekłada się na zwiększenie przychodów i rozwój biznesu.
27 kwietnia, 2026
Prenumerata papierowa
Odbieraj PetInsider w wersji drukowanej
Bezpłatna prenumerata dla firm z branży zoologicznej. Co miesiąc prosto pod Twój adres.