Najważniejsze trendy, analizy rynku i nowości produktowe w jednym miejscu. Twój przewodnik po biznesie zoologicznym – od sklepu i hurtowni, po gabinet weterynaryjny.
Najnowszy numer
PetInsider — październik 2026
Wywiady, analizy rynku i praktyczne porady dla profesjonalistów branży zoologicznej.
Nadwaga i otyłość u kota nie są problemem estetycznym. Nadmierne gromadzenie tkanki tłuszczowej wpływa na funkcjonowanie całego organizmu, może ograniczać sprawność zwierzęcia i zwiększać ryzyko rozwoju wielu chorób. W jednym z badań obejmujących koty znajdujące się pod opieką praktyki weterynaryjnej nadwagę lub otyłość stwierdzono u 39% zwierząt*.
Problem jest tym większy, że opiekunowie nie zawsze prawidłowo oceniają kondycję swoich zwierząt. Aż 30% właścicieli kotów z nadwagą uważało, że ich zwierzęta mają prawidłową masę ciała, a kolejne 23% dostrzegało dodatkowe kilogramy, ale nie postrzegało ich jeszcze jako problemu. Zaledwie 37% opiekunów kotów z nadwagą lub otyłością przyznawało, że ich zwierzę rzeczywiście ma problem z masą ciała**.
Dlatego otyłość warto traktować jak problem zdrowotny, który wymaga odpowiedniego postępowania, a nie wyłącznie zmniejszenia ilości jedzenia w misce.
Nadwaga i otyłość wynikają z nadmiernego nagromadzenia tkanki tłuszczowej. Jeżeli kot przez dłuższy czas otrzymuje więcej energii, niż jest w stanie wykorzystać, jej nadmiar zostaje zmagazynowany w organizmie.
Tkanka tłuszczowa nie jest przy tym jedynie zapasem energii. Jej nadmiar wiąże się ze zmianami metabolicznymi i może wpływać na funkcjonowanie wielu narządów. U kotów z wysokim BCS (Body Condition Score) wykazano związki między innymi z cukrzycą, chorobami układu ruchu, skóry, układu moczowego oraz nadciśnieniem*.
Redukcja nadmiernej masy ciała ma więc znaczenie nie tylko dla wyglądu sylwetki. Jej celem jest poprawa kondycji i komfortu życia zwierzęcia oraz ograniczenie zdrowotnych konsekwencji otyłości.
Sama liczba na wadze nie wystarcza do oceny kondycji kota. Znacznie bardziej przydatna jest 9-stopniowa skala BCS, która uwzględnia zarówno wygląd sylwetki, jak i badanie palpacyjne.
Kot o prawidłowej kondycji, ocenionej zwykle na 5/9, ma żebra wyczuwalne pod niewielką warstwą tkanki tłuszczowej, widoczną talię za łukiem żebrowym oraz niewielką brzuszną poduszkę tłuszczową. Wraz ze wzrostem BCS żebra stają się coraz trudniejsze do wyczucia, talia zanika, a ilość tkanki tłuszczowej się zwiększa.
Dlatego warto nie tylko regularnie ważyć zwierzę, ale również obserwować jego sylwetkę i oceniać ją dotykiem. Kondycja i masa ciała powinny być także kontrolowane podczas wizyt lekarsko-weterynaryjnych.
Ważne!
Zdjęcia wykonywane regularnie, szczególnie z góry, mogą pomóc opiekunowi zauważyć zmiany sylwetki i łatwiej oceniać postępy podczas redukcji masy ciała.
Dlaczego dieta ma tak duże znaczenie?
Podstawą odchudzania jest ograniczenie podaży energii, ale prawidłowo prowadzona dieta redukcyjna nie może polegać wyłącznie na podawaniu mniejszej ilości dotychczasowej karmy.
Znaczne ograniczenie porcji zwykłej karmy zmniejsza nie tylko liczbę kalorii, lecz także ilość dostarczanego białka, witamin, składników mineralnych i innych substancji odżywczych. Kot może również odczuwać większy głód, co utrudnia opiekunowi konsekwentne prowadzenie diety.
Dlatego karma przeznaczona do redukcji masy ciała powinna dostarczać mniej energii, a jednocześnie zapewniać odpowiednią ilość niezbędnych składników odżywczych. Szczególne znaczenie mają pełnowartościowe białko, które pomaga chronić beztłuszczową masę ciała, oraz włókno pokarmowe, które może zwiększać uczucie sytości.
Mokra karma a odchudzanie
W diecie redukcyjnej znaczenie ma również gęstość energetyczna posiłku. Mokra karma zawiera dużą ilość wody, dlatego przy odpowiednio dobranej wartości energetycznej może pozwolić na podanie większej objętości pokarmu przy mniejszej liczbie kalorii.
Nie oznacza to jednak, że mokra karma sama w sobie odchudza. O efekcie decyduje przede wszystkim całkowita ilość energii dostarczanej w ciągu dnia oraz prawidłowo dobrana porcja. Forma mokra może natomiast ułatwić prowadzenie diety i zwiększyć jej akceptację przez zwierzę.
Dieta ma odchudzać kota, a nie jego mięśnie
Podczas redukcji masy ciała zależy nam przede wszystkim na zmniejszeniu ilości tkanki tłuszczowej przy możliwie dobrym zachowaniu masy mięśniowej. Dlatego nie liczy się wyłącznie liczba kalorii, lecz także skład diety.
Odpowiednia podaż białka pomaga ograniczyć utratę beztłuszczowej masy ciała, natomiast włókno pokarmowe wspiera uczucie sytości. Znaczenie mogą mieć również składniki uczestniczące w metabolizmie tłuszczów, takie jak L-karnityna.
W jednym z badań otyłe koty otrzymujące L-karnitynę podczas 18-tygodniowej diety redukcyjnej straciły 23,7% masy ciała, podczas gdy zwierzęta otrzymujące tę samą dietę bez dodatku L-karnityny straciły 19,6%. Koty otrzymujące L-karnitynę traciły masę ciała istotnie szybciej*.
Odchudzanie powinno przebiegać stopniowo i pod kontrolą. Zalecane tempo utraty masy ciała u kotów wynosi około 0,5–2% tygodniowo*. Celem nie jest jak najszybszy spadek liczby kilogramów, tylko bezpieczna redukcja nadmiaru tkanki tłuszczowej przy zachowaniu dobrej kondycji zwierzęcia.
Regularne ważenie pozwala ocenić, czy zastosowana porcja rzeczywiście prowadzi do oczekiwanych efektów. Postępy są ważne również z punktu widzenia opiekuna. Widoczna, systematyczna redukcja masy ciała zwiększa jego zaangażowanie i ułatwia konsekwentne prowadzenie diety.
Dlatego nie liczy się wyłącznie liczba kalorii, lecz także skład diety.
Vet Gussto Weight Control w postępowaniu żywieniowym
Vet Gussto Weight Control to lekkostrawna, kompletna i znakomicie zbilansowana dietetyczna karma superpremium przeznaczona dla dorosłych kotów z nadwagą. Powstała przy konsultacji dietetyków i lekarzy weterynarii. Niska zawartość energii i tłuszczu może wspomagać redukcję masy ciała, a następnie utrzymanie właściwej wagi.
Receptura bazuje na kaczce, która stanowi 68% składu. Karma zawiera 10,5% białka i 3% tłuszczu, a jej wartość energetyczna wynosi 82 kcal/100 g. Optymalny poziom białka o wysokiej wartości biologicznej wspiera zachowanie beztłuszczowej masy mięśniowej i zapewnia odpowiednią podaż białka przy niższej ilości spożywanych kalorii.
Naturalny błonnik zwiększa uczucie sytości, wspomaga prawidłowe trawienie i redukcję masy ciała. Źródłem włókna jest między innymi celuloza, która stanowi 2% receptury, a zawartość włókna surowego wynosi 1,5%.
Vet Gussto Weight Control zawiera również L-karnitynę w ilości 500 mg/kg. Jej obecność ma szczególne znaczenie w diecie redukcyjnej ze względu na udział L-karnityny w metabolizmie tłuszczów.
Zawarte w karmie kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, w optymalnych proporcjach, hamują proces zapalny. Ich udział wynosi odpowiednio 0,1% i 0,3%.
Dodatkowym atutem jest mokra forma karmy i wilgotność na poziomie 78%. Połączenie niskiej wartości energetycznej, odpowiednio dobranej zawartości białka i tłuszczu, włókna oraz L-karnityny sprawia, że Vet Gussto Weight Control odpowiada na najważniejsze potrzeby żywieniowe kotów wymagających kontrolowanej redukcji masy ciała.
Przed rozpoczęciem diety lub przedłużeniem okresu jej stosowania należy skonsultować się z lekarzem weterynarii.
Warto zwracać uwagę na wartość energetyczną karmy, zawartość białka, tłuszczu i włókna oraz dodatkowe składniki wspierające dietę redukcyjną. Samo określenie „light” czy „weight control” na opakowaniu nie zastępuje prawidłowego doboru produktu i dziennej porcji.
Zapamiętaj!
Skuteczne odchudzanie kota nie polega na głodzeniu ani przypadkowym zmniejszaniu porcji. Kluczowe są kontrola podaży energii, odpowiednio zbilansowana dieta i regularna ocena efektów. Celem jest redukcja nadmiaru tkanki tłuszczowej przy jednoczesnym zachowaniu dobrej kondycji i komfortu życia zwierzęcia.
Co opiekun może zrobić w domu?
Skuteczne odchudzanie wymaga konsekwencji. Warto regularnie kontrolować masę ciała i BCS, dokładnie odmierzać dzienną porcję karmy oraz uwzględniać w bilansie wszystkie przysmaki i dodatkowe produkty.
Znaczenie ma również aktywność. Krótkie sesje zabawy, polowanie na karmę czy wykorzystanie zabawek zachęcających do ruchu zwiększają codzienną aktywność i mogą być ważnym elementem programu redukcji masy ciała.
Najważniejsza jest regularność. Tempo odchudzania powinno być monitorowane, a wielkość porcji korygowana w zależności od efektów i zaleceń lekarza weterynarii.
Dlaczego warto mieć kategorię weight control w ofercie sklepu?
Nadwaga i otyłość to problemy, których opiekunowie nie zawsze są świadomi. Kategoria weight control odpowiada więc na bardzo konkretną potrzebę i daje pracownikowi sklepu możliwość rozmowy nie tylko o liczbie kalorii, ale również o składzie diety, wielkości porcji i prawidłowym sposobie prowadzenia redukcji masy ciała.
Opinia eksperta
Vet Gussto Weight Control to dieta, którą rekomenduję kotom wymagającym kontrolowanej redukcji masy ciała. Jej mocną stroną jest niska wartość energetyczna i zawartość tłuszczu przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej podaży białka, tak ważnego dla ochrony beztłuszczowej masy mięśniowej podczas odchudzania.
Dużym atutem jest również obecność naturalnego włókna wspierającego uczucie sytości oraz L-karnityny. Mokra forma karmy i wysoka wilgotność dodatkowo ułatwiają zastosowanie jej w diecie redukcyjnej. To kompletna, dobrze przemyślana receptura dla kotów, u których zależy nam na stopniowej i kontrolowanej utracie masy ciała.
Velvet Paw Tofu to linia żwirków na bazie włókna grochu, które szybko pochłaniają wilgoć i zbrylają się, ułatwiając codzienne sprzątanie kuwety. Granulki o niskim pyleniu pomagają utrzymać czystość podczas użytkowania, a możliwość usuwania samych zbrylonych fragmentów pozwala oszczędnie gospodarować żwirkiem. Teraz w promocji 4+2 gratis! Kupując opakowanie zbiorcze, otrzymujesz sześć worków żwirku po 6 l w cenie czterech – łącznie 36 litrów, w tym 12 litrów gratis.
Dzisiejsza oferta żwirków dla kotów w niczym nie przypomina tego, co wkładano do kocich kuwet jeszcze kilkanaście lat temu, nie mówiąc już o czasach, gdy w kuwetach znajdował się zwykły piasek lub poszatkowana gazeta. Żwirek przestał być wyłącznie „pochłaniaczem nieczystości”. Stał się wysoce wyspecjalizowanym produktem premium, ponieważ opiekunowie kotów coraz częściej oczekują braku pyłu, perfekcyjnej kontroli zapachów, biodegradowalności, a nawet możliwości diagnozowania chorób układu moczowego.
Jak preferencje konsumentów zmieniają rynek żwirków dla kotów?
Dla opiekunów kotów ważny jest brak pylenia, wydajność i neutralizacja zapachów. Ponadto rośnie popyt na materiały naturalne i biodegradowalne*, co odzwierciedla większą troskę o środowisko naturalne. Preferencje te wpływają na rozwój nowych produktów mających łączyć skuteczność ze zrównoważonym rozwojem. Coraz większe uznanie zyskują alternatywy pochodzenia roślinnego, wytwarzane m.in. z kukurydzy czy makulatury.
Rosnącą popularnością cieszą się inteligentne kuwety, wyposażone w czujniki i mechanizmy samoczyszczące. Takie innowacje technologiczne nie tylko poprawiają komfort użytkowników, ale również napędzają zmiany na rynku żwirków, które muszą mieć określone cechy, jak odpowiednia wielkość granulek lub ciężar.
Co stało się ważne w ostatnich latach?
Materiały biodegradowalne. Biodegradowalne produkty zmniejszają ilość odpadów na wysypiskach, a wybrane z nich mogą być np. kompostowane lub utylizowane w toaletach. Przykładowe opcje to żwirek z włókien roślinnych, papieru z recyklingu, tofu lub kukurydzy. Badania wskazują, że materiały te mogą znacząco zmniejszyć ślad węglowy w porównaniu z tradycyjnymi żwirkami.
Inteligentne technologie w żwirkach dla kotów. Nowoczesne żwirki mają funkcje diagnostyczne i zmieniają kolor w zależności od pH moczu lub obecności krwi, ostrzegając opiekuna o problemach z układem moczowym.
Zwiększona zdolność zbrylania. Opiekunowie kotów oczekują coraz lepszej wydajności żwirku. Odpowiednia jakość żwirku ułatwia usuwanie odchodów i zmniejsza bałagan w domu. Wydajne zbrylanie to prawdziwa wartość widoczna w codziennym użytkowaniu produktu (niższe zużycie, dłuższe cykle użytkowania i mniej skarg klientów).
Żwirek przestał być wyłącznie „pochłaniaczem nieczystości”. Stał się wysoce wyspecjalizowanym produktem premium
Premiumizacja – jak wpłynęła na żwirki dla kotów?
Żwirek dla kotów pojawił się na rynku w 1947 roku i zrewolucjonizował opiekę nad tymi zwierzętami. Produkt wszedł na rynek w momencie, gdy coraz więcej osób adoptowało koty, a potrzeba czystszego i wygodnego sposobu usuwania kocich odchodów stała się większa niż wcześniej. Tradycyjne metody, takie jak piasek czy gazety, nie pozwalały m.in. skutecznie neutralizować nieprzyjemnych zapachów.
Historia tego pozornie przeciętnego, zwykłego produktu to prawie od początku pasmo innowacji, które przybrało na sile w ostatnich latach. Początkowo żwirek produkowano z gliny absorbującej (tzw. ziemi Fullera), czyli materiału używanego w fabrykach do wchłaniania rozlanych olejów i smarów. Od lat 80. na rynku dominował natomiast żwirek z gliny bentonitowej. Ta szczególna odmiana zbryla się w kontakcie z wilgocią, co umożliwia usuwanie tylko zanieczyszczonych grudek za pomocą łopatki. Takie rozwiązanie zmniejszyło koszty eksploatacji i znacząco podniosło wygodę opiekunów.
Współczesne żwirki dla kotów produkowane są z różnych materiałów, a ich formuły opracowuje się z myślą o większej skuteczności i mniejszym wpływie na środowisko. Ostatnie lata sprawiły, że żwirki to produkty coraz bardziej naturalne, funkcjonalne i przyjazne dla środowiska. Część z nich dopasowana jest również do rozwijającej się kategorii kuwet automatycznych.
5,1%
prognozowany roczny wzrost (CAGR) europejskiego rynku żwirku dla kotów do 2030 roku
Żwirek przestaje być zatem niewyróżniającym się, szarym i automatycznie kupowanym towarem. Obecnie to często zaawansowany produkt, odpowiadający na oczekiwania konsumentów szukających dobrego składu, kontroli zapachu oraz wydajności.
Oliwki i tofu – nowości na rynku żwirków
Nowoczesne start-upy od kilku lat wprowadzają ciekawe innowacje. Niszowe produkty są tworzone z pozbawionych kofeiny fusów kawy (https://www.alfredpets.com/), łusek orzecha włoskiego czy tapioki. W nowych produktach spotkać można dodatek alg morskich lub zielonej herbaty.
Inne materiały, z jakich wykonywane są żwirki dla kotów, to np. tofu czy pestki oliwek. Przyjrzyjmy się im bliżej.
Żwirek tofu (z włókien sojowych) to obecnie jeden z najszybciej zyskujących na popularności ekologicznych żwirków na świecie. Powstaje z tzw. okary – naturalnego produktu ubocznego generowanego podczas produkcji mleka sojowego i tofu. Zamiast stać się odpadem, zmieniany jest w charakterystyczne, wydłużone wałeczki, które tworzą podłoże o wyjątkowych właściwościach higienicznych.
Żwirek z pestek oliwek (ang. olive pit cat litter) to jedna z najnowszych i najbardziej obiecujących innowacji na rynku ekologicznych żwirków dla kotów. Tak jak żwirek tofu wpisuje się w trend upcyklingu, czyli wykorzystywania odpadów przemysłowych – w tym przypadku zmielonych pestek oliwek pozostałych po produkcji oliwy. Żwirek z pestek oliwek niemal nie pyli, dzięki czemu dobrze sprawdza się w domach, w których koty lub ich opiekunowie mają problemy z układem oddechowym lub alergie*.
Zanim pojawiły się żwirki, w kuwetach dla kotów znajdował się piasek lub pocięte gazety.
Pierwsze żwirki zrewolucjonizowały opiekę nad kotami.
Opiekunowie szukają lepszego składu, kontroli zapachu oraz trwałości.
Innowacje w branży żwirków dotyczą wprowadzenia nowych materiałów oraz ulepszania już istniejących produktów.
Podsumowując, wraz z rozwojem rynku produktów dla kotów żwirek przestał być zwykłym, niewyróżniającym się towarem, a stał się bardziej zaawansowanym produktem, który odpowiada na potrzeby konsumentów w zakresie wygody i troski o środowisko. Dostosuj ofertę swojego sklepu do tych trendów, aby skutecznie odpowiadać na rosnące zainteresowanie produktami wysokiej jakości.
Od 12 sierpnia 2026 r. zaczną być stosowane zasadnicze obowiązki wynikające z nowego unijnego rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Choć nazwa tego aktu prawnego kojarzy się przede wszystkim z producentami opakowań, w praktyce przepisy będą miały znaczenie również dla sprzedawców detalicznych, hurtowni i sklepów internetowych, które oferują gotowe produkty w opakowaniach.
Dotyczy to m.in. karm dla zwierząt, kosmetyków, żwirków, smyczy i innych produktów zoologicznych. Warto więc wiedzieć, kiedy sklep lub hurtownia staje się dystrybutorem w rozumieniu PPWR i jakie obowiązki będą z tego wynikały.
Z artykułu dowiesz się:
kogo PPWR uznaje za dystrybutora i dlaczego przepisy dotyczą także sklepów zoologicznych, hurtowni oraz sprzedaży online;
jakie obowiązki weryfikacyjne będą miały podmioty sprzedające gotowe produkty w opakowaniach;
co warto sprawdzić u dostawcy, aby ograniczyć ryzyko sprzedaży produktów niezgodnych z nowymi przepisami.
Kto jest dystrybutorem w PPWR?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 18 PPWR dystrybutor oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu dostaw, inną niż wytwórca lub importer, która udostępnia opakowanie na rynku.
W praktyce dystrybutorem będzie podmiot, który sprzedaje produkt w opakowaniu już wcześniej wprowadzony do obrotu na terenie Unii Europejskiej przez inny podmiot, na przykład przez wytwórcę albo importera. Dotyczy to sytuacji, w której sklep, hurtownia lub sprzedawca online dalej udostępnia ten sam produkt, bez modyfikowania jego opakowania.
Może to być zarówno sprzedaż konsumentowi, jak i sprzedaż w relacji B2B. W tym kontekście pod pojęciem „opakowania” należy rozumieć również produkt w opakowaniu, niezależnie od kategorii asortymentu.
Ważne!
Warto pamiętać, że PPWR posługuje się kilkoma pojęciami dotyczącymi podmiotów w łańcuchu dostaw. W uproszczeniu dla sklepu najważniejsze jest ustalenie, kto odpowiada za produkt w opakowaniu, kto wprowadził go na rynek UE i czy na opakowaniu znajdują się wymagane dane tego podmiotu.
Obowiązki dystrybutora
Główne obowiązki dystrybutora określa art. 19 PPWR. Zgodnie z tym przepisem dystrybutorzy mają działać z należytą starannością. Oznacza to przede wszystkim konieczność sprawdzenia, czy:
Producent objęty obowiązkami rozszerzonej odpowiedzialności producenta jest zarejestrowany w odpowiednim rejestrze producentów. W Polsce takim rejestrem jest BDO, czyli Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami.
Wytwórca PPWR oraz importer PPWR, jeżeli występuje w danym przypadku, zamieścili na opakowaniu wymagane dane identyfikacyjne i kontaktowe, w tym środki kontaktu elektronicznego, na przykład adres e-mail.
Produkt jest przechowywany i transportowany w warunkach zgodnych z informacjami przekazanymi przez dostawcę.
Opakowanie nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z wymaganiami PPWR, w szczególności w zakresie oznakowania i podstawowych wymogów środowiskowych.
Jeżeli dystrybutor wie albo ma powody przypuszczać, że produkt w opakowaniu nie spełnia wymogów PPWR, nie powinien dalej udostępniać go na rynku do czasu usunięcia niezgodności. Dotyczy to także sytuacji, w której na opakowaniu brakuje wymaganych danych wytwórcy lub importera albo informacje te są niepełne.
PPWR nie oznacza, że sklep zoologiczny musi samodzielnie badać każde opakowanie. Oznacza jednak, że powinien działać z należytą starannością.
Deklaracje zgodności PPWR
W praktyce duże znaczenie będą miały deklaracje zgodności PPWR. Obowiązek ich sporządzenia ciąży zasadniczo na wytwórcach PPWR, czyli najczęściej na faktycznych producentach, producentach produktów w opakowaniach albo właścicielach marek własnych, zależnie od konkretnego modelu sprzedaży i oznakowania produktu.
Dystrybutor nie ma co do zasady obowiązku gromadzenia deklaracji zgodności dla każdego sprzedawanego produktu. Może jednak zwracać się o nie do dostawców, zwłaszcza wtedy, gdy chce potwierdzić zgodność produktu w opakowaniu z PPWR albo gdy pojawiają się wątpliwości dotyczące oznakowania, recyklingu, zawartości surowców wtórnych lub innych deklaracji środowiskowych.
Green claims, czyli ryzyko przy oznaczeniach środowiskowych
Dystrybutor powinien również zachować ostrożność przy sprzedaży produktów, których opakowania zawierają środowiskowe oznaczenia lub deklaracje, tzw. green claims. Chodzi na przykład o oznaczenia sugerujące, że opakowanie nadaje się do recyklingu, zawiera określony poziom surowców z recyklingu albo jest bardziej ekologiczne, niż wynika to z rzeczywistych danych.
Wymogi dotyczące takich oznaczeń określa m.in. art. 14 PPWR. W praktyce oznacza to, że hasła środowiskowe nie powinny być ogólne, niezweryfikowane ani niepoparte dowodami. Jeżeli na opakowaniu pojawiają się tego typu informacje, dystrybutor powinien zachować szczególną ostrożność i w razie potrzeby poprosić dostawcę o potwierdzenie ich prawdziwości.
Odpowiedzialność prawna
Każdy dystrybutor w łańcuchu dostaw odpowiada za własne obowiązki wynikające z PPWR. Dotyczy to zarówno weryfikacji podstawowych informacji, jak i reakcji na stwierdzone niezgodności.
Jeżeli dystrybutor uzna albo ma powody sądzić, że produkt w opakowaniu jest niezgodny z PPWR, powinien podjąć odpowiednie działania, w tym poinformować właściwe podmioty w łańcuchu dostaw, a w określonych przypadkach także organ nadzoru rynku.
Projekt polskiej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, oznaczony jako UC100, przewiduje kompetencje kontrolne dla Inspekcji Handlowej oraz administracyjne kary pieniężne. Przykładowo za sprzedaż produktu z nieprawidłowym oznaczeniem wytwórcy dystrybutor może być narażony na karę od 5 tys. do 50 tys. zł.
Na moment przygotowania niniejszego tekstu polskie przepisy wdrażające część rozwiązań organizacyjnych i sankcyjnych nadal znajdują się na etapie prac legislacyjnych. Projekt UC100 nie został jeszcze uchwalony przez parlament, dlatego zakres krajowych sankcji oraz praktyka kontroli mogą jeszcze ulec zmianie.
Co sklep powinien sprawdzić u dostawcy?
PPWR nie oznacza, że sklep zoologiczny musi samodzielnie badać każde opakowanie. Oznacza jednak, że powinien działać z należytą starannością. W praktyce warto uporządkować komunikację z dostawcami i poprosić ich o podstawowe potwierdzenia dotyczące produktów w opakowaniach.
Przed wprowadzeniem produktu do sprzedaży sklep powinien sprawdzić:
Czy producent lub podmiot odpowiedzialny za produkt w opakowaniu jest zarejestrowany w odpowiednim rejestrze (w Polsce w BDO).
Czy na opakowaniu znajdują się pełne dane wytwórcy oraz importera, jeżeli produkt pochodzi spoza UE.
Czy na opakowaniu podano możliwość kontaktu elektronicznego, na przykład adres e-mail.
Czy dostawca może potwierdzić zgodność opakowania z wymaganiami PPWR, zwłaszcza jeśli pojawiają się oznaczenia środowiskowe.
Czy deklaracje typu „recykling”, „eko”, „z recyklingu” albo „nadaje się do recyklingu” są poparte dokumentacją lub wiarygodnym uzasadnieniem.
Czy produkt powinien być przechowywany w szczególnych warunkach, które mogą mieć wpływ na jego zgodność, bezpieczeństwo albo jakość.
Czy dostawca ma przygotowaną deklarację zgodności PPWR albo inną dokumentację, którą może udostępnić na żądanie.
Ważne!
Sklep nie musi przejmować obowiązków producenta, ale nie powinien ignorować oczywistych braków na opakowaniu. Jeżeli produkt nie ma wymaganych danych, zawiera niejasne oznaczenia środowiskowe albo dostawca nie potrafi potwierdzić jego zgodności, sklep powinien wstrzymać się z jego dalszą sprzedażą do czasu wyjaśnienia sprawy.
Podsumowanie
PPWR nie dotyczy wyłącznie producentów opakowań. Od 12 sierpnia 2026 r. jego stosowanie będzie miało znaczenie także dla dystrybutorów, w tym sklepów stacjonarnych, sklepów internetowych i hurtowni oferujących produkty w opakowaniach.
Dystrybutorzy powinni pamiętać przede wszystkim o tym, że:
PPWR obejmuje także sprzedaż gotowych produktów w opakowaniach.
Dystrybutor powinien sprawdzać podstawowe informacje o zgodności produktu i opakowania.
Należy zwracać uwagę na dane wytwórcy, importera i producenta objętego obowiązkami EPR.
Szczególnej ostrożności wymagają oznaczenia środowiskowe, takie jak „recykling”, „eko” czy informacje o zawartości surowców z recyklingu.
W kolejnych latach należy spodziewać się dalszych wymogów oraz kontroli ze strony właściwych organów.
Pierwsze miesiące stosowania PPWR mogą mieć w praktyce charakter dostosowawczy, ale dystrybutorzy nie powinni odkładać przygotowań. Im wcześniej uporządkują komunikację z dostawcami i podstawową weryfikację dokumentów, tym mniejsze będzie ryzyko sprzedaży produktów, które po 12 sierpnia 2026 r. mogą zostać zakwestionowane.
Co zmienia Dyrektywa (UE) 2024/825 w sprawie wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej?
Klienci branży zoologicznej coraz częściej oczekują, że karma, żwirek czy smycz będą „lepsze dla środowiska”. To dobra wiadomość – pod warunkiem, że zielone hasła na etykiecie są prawdziwe i możliwe do sprawdzenia. Dyrektywa (UE) 2024/825 zaostrza zasady komunikacji środowiskowej (czyli ogranicza pseudoekologiczny marketing) oraz porządkuje informowanie o trwałości, naprawach i aktualizacjach w produktach z elementami cyfrowymi. W Polsce wdrożenie ma nastąpić przez nowelizację dwóch ustaw konsumenckich.
Kiedy te przepisy zaczną obowiązywać?
Dyrektywa przewiduje, że państwa członkowskie mają przyjąć i opublikować przepisy wdrażające do 27 marca 2026 r., a stosować je od 27 września 2026 r. Polski projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (z 16 grudnia 2025 r.) zakłada rozpoczęcie stosowania tych przepisów właśnie 27 września 2026 r.
WSKAZÓWKA! Etykiety, opisy produktów w sklepach stacjonarnych i internetowych oraz materiały reklamowe (papierowe i elektroniczne) warto przejrzeć już teraz.
Pięć zakazów pseudoekologicznego marketingu
Dyrektywa dopisuje (załącznik I do dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów) do tzw. czarnej listy praktyk zakazanych w każdych okolicznościach schematy, które szczególnie łatwo „wpadają” na opakowania i do reklam:
• „Eko” bez doprecyzowania: same hasła typu „przyjazne dla środowiska”, „zielone” nie wystarczą. Jeśli firma nie potrafi sensownie wykazać efektywności ekologicznej wyrobu, to lepiej tak nie pisać. A jeżeli ma podstawy, to dodać od razu obok hasła, co dokładnie oznacza to „eko” i na czym polega w tym konkretnym produkcie.
• „Neutralne dla klimatu” oparte na kompensowaniu emisji: zakazane ma być twierdzenie o neutralnym/pozytywnym wpływie pod kątem emisji gazów cieplarnianych, gdy argumentem jest wyłącznie kompensowanie emisji poza łańcuchem wartości (np. „posadziliśmy drzewa”).
• Efekt „halo”: nie wolno sugerować, że cały produkt lub cała firma jest „eko”, gdy realnie chodzi tylko o jeden element, np. tylko o opakowanie z recyklingu albo tylko o jedną linię produktów.
• Samozwańcze „eko znaczki”: zakazane ma być używanie własnych „zielonych odznak” (typu „EcoFriendly”, „Green” czy „W zgodzie z naturą”) bez systemu certyfikacji albo bez ustanowienia takiego oznaczenia przez organ publiczny. Sama grafika, nazwa czy znak jakości nie wystarczy.
• „Chwalimy się tym, co i tak jest obowiązkowe”: nie można sprzedawać jako wyjątkowej zalety czegoś, co jest standardem wymaganym przez prawo dla całej kategorii produktów. Komunikaty typu „zgodne z prawem UE” jako przewaga będą ryzykowne, bo to po prostu obowiązek do spełnienia przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu.
WAŻNE! Od 27 września 2026 r. hasła typu „eko”, „zielone”, „przyjazne dla środowiska” czy „neutralne klimatycznie” będą mogły być używane tylko wtedy, gdy firma potrafi je jasno wyjaśnić i udowodnić. Nie wystarczy ogólne wrażenie aniwłasny „zielony” znaczek.
Porównania i rankingi: „najbardziej ekologiczna karma” pod lupą
Jeżeli firma porównuje produkty pod kątem cech środowiskowych lub społecznych (np. „mniejszy wpływ na klimat”, „bardziej recyklingowalne opakowanie”), konsument ma otrzymać istotne informacje: metodę porównania, wskazanie produktów objętych porównaniem oraz ich dostawców, a także działania zapewniające aktualność danych. W praktyce oznacza to: porównanie musi być policzone, opisane i możliwe do obrony, także w sprzedaży internetowej.
Nie tylko „eko”. Również trwałość i naprawy czy aktualizacje w produktach typu smart
Nowe przepisy obejmują też praktyki związane z trwałością wyrobu i oprogramowaniem. Dla branży zoologicznej to ważne, bo rośnie sprzedaż podajników karmy, fontann, nadajników GPS czy zabawek elektronicznych. Na czarną listę trafiają m.in. sytuacje, gdy przedsiębiorca zataja, że aktualizacja oprogramowania pogorszy działanie urządzenia albo przedstawia ją jako niezbędną, choć ta aktualizacja jedynie dodaje jakieś funkcje. Ryzykowne są też hasła o trwałości i naprawialności, jeśli nie są prawdziwe. Chodzi zarówno o proste komunikaty, typu „bardzo trwałe”, „na lata”, „wyjątkowo odporne”, „łatwe w naprawie”, jak i o bardziej „techniczne” zapewnienia, np. że dany automat do karmienia, fontanna czy lokalizator dla zwierząt będzie działał przez określony czas, że części zamienne są dostępne, że sprzęt da się naprawić w rozsądnym koszcie albo że serwis jest realnie osiągalny. Jeśli w rzeczywistości producent nie przewiduje napraw, nie zapewnia części, urządzenie jest konstrukcyjnie jednorazowe, a po krótkim czasie wsparcie się kończy – takie przekazy mogą zostać uznane za wprowadzające w błąd.
Co zrobić już dziś, żeby przygotować się na nowe przepisy?
Sześć kroków, które zwykle najszybciej porządkują komunikację w firmie:
Zebranie w jednym miejscu wszystkich „zielonych” i „etycznych” haseł stosowanych przy produktach: na opakowaniu, w sklepie internetowym, w reklamach oraz w grafice (np. listki, ziemia, kolorystyka, symbole).
Jeśli firma używa ogólników (np. „ekologiczne”, „zrównoważone”), dobrze jest zamienić je na prosty konkret: co dokładnie jest lepsze, w jakim zakresie i na jakiej podstawie (liczby, certyfikat, badanie). I podać te dane od razu tam, gdzie pada hasło.
Sprawdzenie komunikatów typu „neutralne klimatycznie”. Jeżeli opierają się głównie na kompensowaniu emisji (np. sadzeniu drzew lub zakupie certyfikatów), firma powinna rozważyć zmianę albo wycofanie takiego przekazu.
Audyt „zielonych znaczków” i deklaracji jakości. Jeśli to własny znak firmy, a nie element wiarygodnego systemu certyfikacji z niezależną kontrolą, może wymagać przebudowy albo usunięcia.
Przy stosowaniu porównań z innymi produktami („mniej emisji”, „bardziej recyklingowalne”, „najbardziej ekologiczne”) należy przygotować krótką notkę: jak liczone jest porównanie, jakie produkty obejmuje i skąd są dane – tak, by dało się ją pokazać klientowi w sklepie stacjonarnym czy w sprzedaży online.
Dla urządzeń z aplikacją lub oprogramowaniem (np. automatyczne podajniki, fontanny, lokalizatory) powinny być ustalone jasne zasady informowania o aktualizacjach: kiedy są, co zmieniają i czy mogą pogorszyć działanie urządzenia.
A tak naprawdę po co to wszystko?
Dyrektywa 2024/825 nie blokuje mówienia o środowisku. Blokuje zielone skróty myślowe, które nie mają przełożenia na rzeczywistość. Dla firm, które podejmują realne działania w zakresie ochrony środowiska, zmniejszenia emisji czy stosowania gospodarki obiegu zamkniętego, to w praktyce wzmocnienie ich wiarygodności w oczach konsumentów. Co przekłada się na zwiększenie przychodów i rozwój biznesu.
27 kwietnia, 2026
Prenumerata papierowa
Odbieraj PetInsider w wersji drukowanej
Bezpłatna prenumerata dla firm z branży zoologicznej. Co miesiąc prosto pod Twój adres.
